Print deze route | Download GPX | Naar e-mail sturen

Ervaart u problemen met printen in Google Chrome of Safari? Probeer dan een andere browser zoals Firefox of Internet Explorer.

Psychiatrieroute Venray

De Psychiatrie Wandelroute Venray (6,3 km) bestaat uit twee wandellussen en loopt over het voormalige Sint Anna (4 km) en Servaashof, het voormalige St. Servaasterrein (3,2 km). De wandellussen zijn via verbindingsroutes met elkaar verbonden. De route loopt langs diverse bezienswaardigheden van de psychiatrische inrichtingen uit het Venrayse verleden.

Het is uw keus, om de route geheel of gedeeltelijk te bewandelen.

De gedeeltelijke routes zijn:
Knooppunten wandellus St. Anna: 1,2,3,4,5,6,9,1 (4km)
Knooppunten wandellus Servaashof: 1,9,6,7,8,9,1 (3,2 km)

Onderweg komt u bij de volledige Psychiatrie Wandelroute Venray langs de achtereenvolgende bezienswaardigheden:

De route loopt langs diverse bezienswaardigheden van de psychiatrische ziekenhuizen uit het Venrayse verleden.

Achterzijde voormalig “Jerusalem” (gemeentehuis), St.Josef klooster, Lourdesgrot, door het Kloosterhof, langs Vincentiushof, betreden St. Annapark, stukje boswandeling, monumentale gebouwen op St. Annapark, de St. Anna kapel, voormalige “dokters” woningen, De Witte Hoeve, door de Berceau (loofgang), over het voormalige “Jerusalem” langs het gemeentehuis Venray, door de Engelse tuin, Stationsweg met haar monumentale villa’s, betreden Servaashof, kapel St. Servaas, langs monumentale gebouwen op Servaashof, Museum Psychiatrie Venray, belevingstuin ‘Servaashof’, het Poelshuis, St. Petrusbandenkerk, door het naastgelegen park met diverse gedenkmonumenten, de Luistersteen 202 “De Wachter v/d Peel” en tenslotte De Borggraaf (Museum Venray & VVV).

De startlocatie ligt nabij De Borggraaf, het Huys van Venray en omgeving. Hierin zijn gevestigd: het Toeristisch Recreatief Platvorm Venray (TrpV) samen met het VVV Venray, het Historisch Platform Venray, de Digiwerkgroep van Rooynet en de Archeologische Werkgroep Venray.

Psychiatrie en Venray gaan al meer dan honderd jaar samen. De Krankzinnigenwet van 1884 is aanleiding om in Limburg een goede opvang voor psychiatrische patiënten te realiseren.

De opbouw

In 1905 wordt begonnen met de bouw van het ‘krankzinnigengesticht’ Sint Servatius voor mannen. De opdrachtgever is de Generaal-overste Vader Amadeus Stockmans van de Congregatie der Broeders van Liefde uit Gent. Aanvankelijk zou Roermond de aangewezen plek hiervoor zijn, maar door inspanningen van de heer Trynes, zakenman in Venray en lid van de Provinciale Staten van Limburg, kozen de broeders voor Venray. Opnieuw door toedoen van de heer Trynes wordt in 1907 aan de andere kant van Venray gestart met de bouw van het Sint Anna “gesticht” voor vrouwen. Gesticht door de Zusters van Liefde van Jezus en Maria uit Gent.

Hoewel de beide Belgische congregaties dezelfde stichter hebben, Kanunnik Petrus Josef Triest uit Gent, werken de gestichten nauwelijks samen. Er is een sterke scheiding tussen mannen en vrouwen en beide inrichtingen werken als zelfstandige organisatie los van elkaar.

Een mannenwereld

Binnen St. Servatius werken tot beginjaren zestig uitsluitend mannen. De eerste geneesheer die aan de inrichting verbonden wordt, is Dr. Janssen, voorheen huisarts in Venray. Bij St. Anna werken tot eind jaren vijftig/beginjaren zestig uitsluitend vrouwen, met uitzondering van enkele medewerkers bij de technische dienst en de boerderij. En natuurlijk de eerste geneesheer Dr. Goossens. Al spoedig hebben de Broeders en Zusters van Liefde hulp nodig en betreedt lekenpersoneel de heilige gangen van het instituut. Toch blijft met name de medische staf nog jarenlang onderbezet. Artsen hebben simpelweg weinig belangstelling voor de psychiatrie. "Het is therapeutisch weinig bevredigend", zo luidt de opvatting. "Het geeft veel administratieve rompslomp en het verdient slecht."
En dus moet men in Venray veel doen met weinig. Met de patiënten als drijvende krachten in de verschillende werkplaatsen die de inrichting rijk is. Hun hulp is broodnodig, want zoals de religieuzen het zo mooi zeggen: "Wij hebben alles in huis wat eindigt op een lange ij”: een boerderij, slagerij, wasserij, kleermakerij, mattenmakerij, bakkerij, weverij, drukkerij, timmerij, smederij.”

Het instituut is zelfvoorzienend. Een wereld op zich, met broeders dan wel zusters aan het roer. Zij staan bovenaan in de hiërarchie. Pas als in de late jaren vijftig steeds meer religieuzen uittreden, verandert dit beeld.

Gezinsverpleging

Via de gezinsverpleging levert de bevolking van Venray een belangrijke bijdrage aan de behandeling van de patiënten; zij gaan overdag naar de verschillende werkplaatsen in het instituut, werken bij de Sociale Werkplaats of nemen deel aan een therapieprogramma, en verblijven ‘s nachts bij Venrayse gezinnen. In ruil daarvoor ontvangen de families een extra centje. Ook verblijven enkele patiënten fulltime in het gezin. Dit zijn meestal vrouwen die helpen in de huishouding of ouderen die niet meer aan een therapieprogramma deelnemen.

Psychofarmaca

De jaren vijftig zijn ook om een andere reden een omslagpunt: de introductie van psychofarmaca (groep van medicijnen die aangrijpen op het centrale zenuwstelsel en werkzaam zijn tegen psychische aandoeningen) vermindert de klachten van veel patiënten aanzienlijk. Velen van hen staan hierdoor open voor nieuwe therapieën en behandelwijzen. Neurologen, psychologen, bewegingstherapeuten, maatschappelijk werkers en creatief therapeuten versterken het medisch team. Ook het aantal personeelsleden in de administratie en andere ondersteunende diensten neemt sterk toe.

Andere behandeling

In de zestiger jaren van de vorige eeuw komt men tot het inzicht dat voor een grote groep patiënten met een verstandelijke beperking, voorheen zwakzinnigen genoemd, een andere behandeling nodig is. Reden waarom rond 1970 het instituut Nieuw Spraeland in Oostrum wordt gebouwd. Ongeveer 200 patiënten van St. Anna en St. Servatius worden overgeplaatst naar Nieuw Spraeland.

Er vinden in Venray, vanaf de zestiger jaren van de vorige eeuw, dus tal van veranderingen plaats met betrekking tot de zorg en behandeling van psychiatrische patiënten. De invloed van de religieuzen neemt verder af als Sint Servatius en Sint Anna in 1976 fuseren en er voor het eerst in de geschiedenis leken zitting nemen in het Bestuur. De beide instituten gaan verder onder de naam Psychiatrisch Centrum Venray.

Vanaf de jaren negentig

In 1992 treden de congregaties van de Broeders en Zusters van Liefde definitief uit het Bestuur; het Vincent van Gogh Instituut is een feit.

Vanaf 2003 maakt Vincent van Gogh, na een fusie met het RIAGG Noord-Limburg en het CAD, deel uit van de GGZ Noord- en Midden Limburg.

En tot slot wordt in 2010 de naam omgedoopt tot Vincent van Gogh voor geestelijke gezondheid. De locatie St. Servatius krijgt de naam Servaashof, een gewone wijk met bijzondere bewoners.
St. Anna blijft haar naam in de volksmond behouden, maar heeft inmiddels in het kader van herontwikkeling de naam Sint Annapark gekregen en is in 2018 overgegaan naar een andere eigenaar.

Startpunt Knooppunt: 01, Hoek Eindstraat En Kerkpad. Tegenover Woning Eindstraat 21.
5801 CP Venray Bereken route naar startpunt
Lengte 6.3 km
Type Knooppunten route
Knooppunten 1,2,3,4,5,6,7,8,9,1
Weg type Verharde en onverharde weg
Parkeren Parkeerplaats Eindstraat 27 of Eindstraat 16
Bezienswaardigheden langs deze route
Voormalig Psychiatrisch ziekenhuis St Servaas Stationsweg 46, Venray
Schatten, Sint Petrus Banden Kerk Monseigneur Goumansplein , Venray
Venrays Museum Monseigneur Goumansplein 1, Venray
Luisterplek 202 - Wachter van de Peel Goumansplein, Venray
Voormalig Psychiatrisch Ziekenhuis St.Anna Noordsingel 39, Venray

Komt u onduidelijkheden tegen tijdens uw route meld dit dan bij Routebureau Noord- en Midden-Limburg: Tel 06-42045079 of email info@routebureaulimburg.nl. Hartelijk dank!

Print deze route Download GPX Naar e-mail sturen